ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ
Τριτη 25 Απριλιου 2017
ΑΛΚΑΙΟΥ & ΑΡΙΩΝΟΣ, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 22510-25524 22510-28741 ef_dimokratis@otenet.gr
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Σάββατο 15 Ιανουαρίου 2011

Νίκος Καββαδίας

15 Ιανουαριου 2011
Μονιμες Στηλες
Νίκος Καββαδίας
Τούτος ο μήνας, ο Γενάρης στις έντεκα μέρες του γέννησε τον ποιητή της θάλασσας. Το Νίκο Καββαδία. Ο ποιητής της θάλασσας, των αλμυροβρεγμένων γεννήθηκε το 1910 στο Νίκολσκι Ουσουρίσκι, μια επαρχιακή πόλη της περιοχής του Χαρμπίν στη Μαντζουρία, από γονείς Κεφαλλονίτες, το Χαρίλαο Καββαδία και τη Δωροθέα Αγγελάτου της γνωστής οικογένειας εφοπλιστών της Κεφαλονιάς.
Αμπάρια, αγανταρίσματα, βάρδιες, γεμιτζήδες, τρικυμίες, καράβια, κάβους, πελάγη και καραβοφάναρα φέρνει στο νου το όνομα του ποιητή, που μπόρεσε να κάνει λόγο την πνοή της θάλασσας κι όλα της τα καμώματα.

ΜΟΥΣΩΝΑΣ (Ποιητική συλλογή Τραβέρσο (1975)
Τρελός Μουσώνας ράγισε μεσονυχτίς τα ρέλια.
Στο χέρι σου χλωρό κλαρί, χαρτί κι ένα φτερό.
Τέσσεροι κάμανε καιροί τα ρούχα σου κουρέλια.
Να σε σκεπάσω θέλησα, γλιστράς και δε μπορώ.

Κοράλλι ο κατραμόκωλος βαστάει να σε φιλέψει.
Γιατί μπήγεις τα νύχια σου στη σάπια κουπαστή;
Είν\' ένα φάδι αθώρητο και μου μποδάει τη βλέψη.
Γαλάζιο βλέπω μοναχά, γαλάζιο και σταχτί.

Παρακαλώ σε κάθησε να ξημερώσει κάπως.
Χρώμα να βρω, το πράσινο και τίντες μυστικές.
Κι απέ, το θρύλο να σου πω που μου \'πε μαύρος κάπος
τη νύχτα που μας έγλειφε φωτιά στο Μαρακές.
(Ινδικός Ωκεανός 1951)

Το 1947 ο ποιητής, με ένα γεμάτο ναυτικό φυλλάδιο πλέον, δημοσιεύει στις εκδόσεις Καραβία (του αφιερώνει το υπέροχο F.G. Lorca) τη δεύτερη ποιητική του συλλογή με τον τίτλο \"Πούσι\", λέξη που σημαίνει ομίχλη, καταχνιά. Η μελοποίηση πολλών ποιημάτων απ αυτή τη συλλογή θα τον κάνει γνωστό στο πλατύ κοινό, δυστυχώς, όμως, μετά το θάνατό του.

Πούσι (Αφιερωμένο στην Ελένη Χαλκιούση)
Έπεσε το πούσι αποβραδίς
-- το καραβοφάναρο χαμένο --
κ\' έφτασες χωρίς να σε προσμένω
μες στην τιμονιέρα να με δεις.

Κάτασπρα φοράς κ\' έχεις βραχεί,
πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου.
Κάτου στα νερά του Port Pegassu
βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή.

Μας παραμονεύει ο θερμαστής
με τα δυο του πόδια στις καδένες.
Μην κοιτάς ποτέ σου τις αντένες
με την τρικυμία· θα ζαλιστείς.

Βλαστημά ο λοστρόμος τον καιρό
κ\' είν\' αλάργα τόσο η Τοκοπίλλα.
Από να φοβάμαι και να καρτερώ
κάλλιο περισκόπιο και τορπίλα.

Φύγε! Εσέ σου πρέπει στέρεα γη.
Ήρθες να με δεις κι όμως δε μ\' είδες
έχω απ\' τα μεσάνυχτα πνιγεί
χίλια μίλια πέρ\' απ\' τις Εβρίδες.

Τοπωνύμια:
Port Pegassu: κόλπος στα Ν του νησιού Στιούαρτ στη Ν. Ζηλανδία
Τοκοπίλλα: λιμάνι στη Χιλή
Εβρίδες: αρχιπέλαγος Δ της Σκωτίας

Ο Νίκος Καββαδίας εμπνέεται με λόγο ποιητικό αλλά και πεζό, για τη ναυτοσύνη, τις θαλασσινές περιπλανήσεις.
\"Το Ημερολόγιο ενός τιμονιέρη\" συγκεντρώνει τα αθησαύριστα έργα του Νίκου Καββαδία, εκείνα δηλαδή που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά, εφημερίδες, ανθολογίες κ.α., αλλά δεν έχουν ποτέ συμπεριληφθεί σε ποιητικές συλλογές ή αναδημοσιευτεί σε αυτοτελείς τόμους, και ως εκ τούτου δεν ήταν πια προσιτά στο αναγνωστικό κοινό.
Δεν περιέχει κανένα ανέκδοτο ποίημα ή πεζογράφημα.
Τα πεζογραφήματα και ποιήματα που έχουν συγκεντρωθεί στο «Ημερολόγιο ενός τιμονιέρη» ανήκουν στη μεγάλη τους πλειονότητα στα πρώτα δημιουργικά χρόνια του Καββαδία: ένα πρώτο ποίημα χρονολογείται από το 1926 ή 1927, τα ποιήματα που υπέγραψε με το ψευδώνυμο Πέτρος Βαλχάλ(λ)ας δημοσιεύτηκαν από τον Ιανουάριο του 1928 έως τον Ιανουάριο του 1930, τα πεζογραφήματα που γράφτηκαν από το 1932 έως το 1935, τα υπόλοιπα ποιήματα, που τα υπογράφει ο Καββαδίας με τ όνομά του, χρονολογούνται από το 1928 έως το 1935. Μόνο πέντε ποιήματα ανήκουν σε μεταγενέστερες εποχές: Τα τρία αντιστασιακά ποιήματα είναι του 1943 και του 1945, το «Φοιτητές» του 1967 και στο «Στίχοι για τη ζωγραφική σου» του 1971.
Μερικά κείμενα, όπως «Το Ημερολόγιο ενός τιμονιέρη» (1932) ή το ποίημα «Kasbah» (1934), αποτελούν σημαντικότατα αριστουργήματα. Σχεδόν όλα παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον επειδή, πέρα από τις επιμέρους αρετές τους, μας επιτρέπουν να δούμε τη γέννηση και την προοδευτική ανάπτυξη της θεματικής και του ιδιάζοντος λεξιλογίου του Καββαδία ή την επεξεργασία ενός μύθου, όπως εκείνου του ανέφικτου ταξιδιού κατά την προετοιμασία του \"Mal du Depart\".

MAL DU DEPART
Θα μείνω πάντα ιδανικός κι ανάξιος εραστής
των μακρυσμένων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων,
και θα πεθάνω μια βραδιά, σαν όλες τις βραδιές,
χωρίς να σχίσω τη θολή γραμμή των οριζόντων.

Για το Μαδράς, τη Σιγγαπούρ, τ\' Αλγέρι και το Σφαξ
θ\' αναχωρούν σαν πάντοτε περήφανα τα πλοία,
κι εγώ, σκυφτός σ\' ένα γραφείο με χάρτες ναυτικούς,
θα κάνω αθροίσεις σε χοντρά λογιστικά βιβλία.

Θα πάψω πια για μακρινά ταξίδια να μιλώ,
οι φίλοι θα νομίζουνε πως τα \'χω πια ξεχάσει,
κι η μάνα μου, χαρούμενη, θα λέει σ\' όποιον ρωτά :
«Ήταν μια λόξα νεανική, μα τώρα έχει περάσει . . .»

Μα ο εαυτός μου μια βραδιάν εμπρός μου θα υψωθεί
και λόγο, ως ένας δικαστής στυγνός, θα μου ζητήσει,
κι αυτό το ανάξιο χέρι μου που τρέμει θα οπλιστεί,
θα σημαδέψει, κι άφοβα το φταίχτη θα χτυπήσει.

Κι εγώ, που τόσο επόθησα μια μέρα να ταφώ
σε κάποια θάλασσα βαθιά στις μακρινές Ινδίες,
θα \'χω ένα θάνατο κοινό και θλιβερό πολύ
και μια κηδεία σαν των πολλών ανθρώπων τις κηδείες,
γράφει εξομολογητικά και οριοθετεί σκληρές αλήθειες της ζωής μα και της ζήσης του.
Ο Καββαδίας ζει τον έρωτα της ψυχής του για μια γυναίκα, που, όμως, τον προδίδει και έτσι μένει εκτός. Σταματά εκεί και βιώνει τον ανεκπλήρωτο έρωτα μιας ζωής που στοιχειώνει η γυναικεία απουσία.
Τι είναι η γυναίκα για τον Καββαδία; Χίλιες φορές θα μας το πει και χίλιες δε θα ακούσουμε. Στους στίχους του, στη Βάρδια του, με τη ζωή του την ίδια...
Ένα βράδυ στη Μαρσίλια, στην πατρίδα του Πυθέα, θα το ανακαλύψει το μυστικό και ο ίδιος ο Καββαδίας: (Βάρδια, σελ. 175 )
\"Γυναικείο κορμί... Σου διώχνει το φόβο. Σε ησυχάζει, σε προστατεύει. Δίπλα του κι απάνω του, λησμονάς πως κάποτε θα ψυχομαχήσεις.\" Και συνεχίζει με την
Πικρία
Ξέχασα κείνο το μικρό κορίτσι από το Αμόι
και τη μουλάτρα που έζεχνε κρασί στην Τενερίφα
τον έρωτα, που αποτιμάει σε ξύλινο χαμώι,
και τη γριά που μέτραγε με πόντους την ταρίφα.

Το βυσσινί του Τισιανού και του περμαγγανάτου,
και τα κρεβάτια ξέχασα τα σαραβαλιασμένα
με τα λερά σεντόνια τους τα πολυκαιριασμένα,
για το κορμί σου, που έδιωχνε το φόβο του θανάτου.

Ό,τι αγαπούσα αρνήθηκα για το πικρό σου αχείλι:
τον τρόμο που δοκίμαζα πηδώντας το κατάρτι,
το μπούσουλα, τη βάρδια μου και την πορεία στο χάρτη,
για ένα δυσεύρετο μικρό θαλασσινό κοχύλι.

Στον Κώστα Βάρναλη αφιερώνει την Αρμίδα
Το πειρατικό του Captain Jimmy,
που μ\' αυτό θα φύγετε και σεις,
είναι φορτωμένο με χασίς
κ\' έχει τα φανάρια του στην πρύμη.
Μήνες τώρα που \'χουμε κινήσει
και με τη βοήθεια του καιρού
όσο να πάμε στο Περού
το φορτίο θα το έχουμε καπνίσει.
Πλέμε σε μια θάλασσα γιομάτη
με λογής παράξενα φυτά,
ένας γέρος ήλιος μας κοιτά
και μας κλείνει που και που το μάτι.
Μπουκαπόρτες άδειες σκοτεινές,
- που να ξοδεύτηκαν τόνοι χίλιοι;
Μας προσμένουν πίπες αδειανές
και τελωνοφύλακες στο Τσίλι.
Ξεχασμένο τ\' άστρο του Βορρά,
οι άγκυρες στο πέλαγο χαμένες.
Πάνω στις σκαλιέρες σε σειρά
δώδεκα σειρήνες κρεμασμένες.
Η πλωριά Γοργόνα μια βραδιά
πήδησε στον πόντο μεθυσμένη,
δίπλα της γλιστρούσαν συνοδιά
του Κολόμβου οι πέντε κολασμένοι.
Κ\' έπειτα στις ξέρες του Ακορά
τσούρμο τ\' άγριο κύμα να μας βγάλει
τέρατα βαμμένα πορφυρά
με φτερούγες γλάρων στο κεφάλι.

Η ταξιδεμένη ζωή του ποιητή σε πλοία εμπορικά γεμίζει το νου και την ψυχή του από συνήθειες ανθρώπων άλλων τόπων, τοπία, βιώματα σε κακόφημα λιμάνια, σε τροπικές ή κοσμοπολίτικες χώρες, σε σκοτεινά καταγώγια αλλά και μέσα στα πλοία κι όλα αυτά αποτυπώνονται ζωντανά στην ποίησή του, ώστε να τον κάνουν έναν από τους πιο αγαπημένους Έλληνες ποιητές. Ο Καββαδίας μπορεί και γίνεται το καταφύγιο κάθε τρικυμισμένου νου στις μέρες μας, χάρη στον ποιητικό του λόγο που μας κληροδότησε. Όσα και να πούμε, όσα και να γράψουμε, πιστεύω δεν μπορούν να ανταποδώσουν την πνευματική του ευεργεσία. Ας μένει τούτο το αφιέρωμα ως ελάχιστο αντίδωρο στον ποιητή της θάλασσας.

Μαριάνθη Βάμβουρα - Γιάνναρου
vamvouramar@gmail.com
www.marianthiv.blogspot.com
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Τελευταίες ειδήσεις
25 Απριλιου 2017
25 Απριλιου 2017
25 Απριλιου 2017
25 Απριλιου 2017
> <
  • ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ε. ΑΡΩΝΗΣ
    Holter πίεσης και ρυθμού
    Δοκιμασία κοπώσεως Φορητός υπέρηχος
    Μυτιλήνη Βουρνάζων 2 τηλ.2251302311
    Γέρα:Παπάδος τηλ.22510-83600
    aroniskos@gmail.com

    ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ

    Στούμπος Χ. Γιώργος
    Χειρουργός ΩΡΛ Ενηλίκων & Παίδων
    Συνεργάτης Νοσοκομείων Metropolitan-Βιοκλινικη-
    Ιατρικό Διαβαλκανικό
    Καβέτσου 3 - 1ος όροφος
    τηλ. 22510 27757& 6940888555
  • Φυσικοθεραπεύτρια Manual Therapist

    Σταυρουλάκη-Γαλάτη Ιφιγένεια
    Πτυχιούχος Φυσικοθεραπείας ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης-PAMP
    Σύμβαση με ΕΟΠΥΥ
    Ασκληπιού 39 Χρυσομαλλούσα Μυτιλήνη
    τηλ. 22510-54898- 6977957180

    ΙΑΤΡΟΣ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΟΣ

    ΑΓΓΕΛΙΚΗ Χ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ *PapTest*Κυτταρολογική εξέτασηούρων,πτυέλων,υγρών*FNA επιφανειακών οργάνων &θέσεων*Επανεκτιμήσεις πλακιδίων
    Καβέτσου 29- τηλ.22510 24860 κιν.6932512560
  • ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΑΣΤΟΥ

    Θωμάς Π.ΤσουκαλάςMD,PhD
    Διδάκτορ Πανεπιστημίου
    μετεκπαιδευθείς στη Γενεύη
    Αερ.Γιανναρέλλη 7 Μυτιλήνη
    τηλ. 22510 28222 &6976116205
    www.xeirourgiki-mastou.gr

    ΕΙΔΙΚΟΣ ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ

    ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Α.ΜΙΧΑΛΗΣ
    Πτυχιούχος Παν. Αθηνών
    Καβέτσου 32-Μυτιλήνη
    τηλ. 22510 43377
    Καρατζά 10-Μύρινα Λήμνου
    22540 26652- κιν.6974117849
  • ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

    Νικόλαος Α. Δαρλής
    ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ-ΤΡΑΥΜΑΤΙΟΛΟΓΙΑ & ΕΙΔΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΩΜΟΥ ΑΓΚΩΝΑ ΑΚΡΑΣ ΧΕΙΡΟΣ
    2ας Μαίου 30- 17121 Ν. Σμύρνη
    τηλ.210 9315300 &6936118880
    www.orthoinfo.gr

    ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ

    ΓΙΩΡΓΟΣ Ι. ΠΑΠΙΟΜΥΤΗΣ
    ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ
    ΤΡΑΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ
    ΚΑΒΕΤΣΟΥ 32
    ΤΗΛ:22510-55711
    ΚΙΝ:6942405440
  • ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ

    ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ Η. ΚΟΥΝΙΑΡΕΛΛΗ
    ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ
    Εξειδίκευση στις διατροφικές διαταραχές
    Κουντουριώτου 17 & Αλκαίου 1(π Μ Βρετάνια)
    τηλ.2251028512 6936447893

    ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

    ΜΠΑΝΤΑΒΑΝΗΣ Ι. ΓΙΩΡΓΟΣ
    Δρ Ιατρικής Σχολής Παν.Πατρών
    ΕΡΕΣΟΥ 2,1ος όροφος
    ΤΗΛ:22510-37390
    κιν:6974956279
  • ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ

    ΑΣΗΜΑΚΗΣ Ε. ΜΟΥΦΛΟΥΖΕΛΛΗΣ
    θυρεοειδής Σακχαρώδης Διαβήτης 1,2&Κυήσεως
    Οστεοπόρωση Διαταραχές Έμμηνου Ρύσεως
    ΚΑΒΕΤΣΟΥ 32 ΜΥΤΙΛΗΝΗ & ΠΑΠΑΔΟΣ ΓΕΡΑΣ
    22510-43366 6972332594

    A R O M A

    Επώνυμα αρώματα- κρέμες σώματος
    after save-αιθέρια έλαια - αρωματικά σαπούνια
    Ερμού 109- Μυτιλήνη
    τηλ. 22510- 22158
    www.aromashop.gr
  • Book and Art

    ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ
    Βάλια Μπαρμπατιώτη
    Κομνηνάκη 5 Μυτιλήνη
    τηλ:22510-37961
    www.facebook.com/Book.and.Art.Mytilini

    Αυγοπωλείο Χατζέλη

    Κοτόπουλα παραγωγής μας
    Νέο κατάστημα στο πάρκινγκ Μυτιλήνη
    Οδυσσέα Ελύτη 20
    τηλ.2251306790
  • ΠΤΗΝΟ-ΦΑΡΜΑ ΓΕΡΑΣ

    Γαζής Χαράλαμπος
    Γεωπόνος ΤΕ
    Κότες-κοκόρια-χήνες-γαλοπούλες-πάπιες-αυγά ελευθέρας βοσκής
    τηλ.: 6946167995

    Κάβα Κουτσουραδή

    Κάβα ποτών στη Μυτιλήνη. Είμαστε κοντά σας από το 1986
    Ικαρίας 6, Μυτιλήνη, 81100
    Τηλ. 2251022213
  • Μεζεδοπωλείο- Ουζερί

    "Απάγκιο"
    Εξαιρετικά σπιτικά φαγητά- Λεσβιακά τοπικά προϊόντα
    οικονομικές τιμές-Ζωντανή μουσική κάθε Σάββατο
    τηλ. 22510 20797

    Elysion Hotel

    Elysion Hotel – Ξενοδοχείο γάμου
    Διεύθυνση: Νεάπολη Μυτιλήνης
    Τηλέφωνο: 2251 061531-2
    Fax:22510 61294
    Website: www.elysion.gr
  • auto GARAGE

    ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ
    ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π.ΖΕΪΜΠΕΚΗΣ
    ΠΑΓΑΝΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ
    ΤΗΛ:22510-48144 6972107700

    Europcar

    AUTO MOTO LESVOS A.E Πάνος Σπανέλης. Κεντρικό:Κουντουριώτη 49Γ Μυτιλήνη τηλ:2251043313 fax42853 κιν.6976809252 Αεροδρόμιο:2251061665
    www.europcar-lesvos.com
    info@europcar-lesvos.com

Ο ΚΑΙΡΟΣ ΤΩΡΑ