Του Φίλιππου Ζάχαρη (filippos.zaharis@yahoo.gr)

Η φορολόγηση της εκκλησιαστικής περιουσίας είναι ένα από τα πιο βασικά θέματα που απασχόλησαν την επικαιρότητα αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια. Ειδικά, μάλιστα, τώρα που η κρίση έχει γονατίσει τους πολίτες και οι αγαθοεργίες των ιερωμένων δεν επαρκούν να αποπροσανατολίσουν. Σε πολύ κόσμο και όχι άδικα- έχει δημιουργηθεί η εντύπωση πως η εκκλησία δρα ανεξέλεγκτα, χωρίς να δίνει λόγο για τα οικονομικά της, με λίγα λόγια προβάλλεται συχνά ως ένας «ναός της αυθαιρεσίας και των σκοτεινών διαμειφθέντων γεγονότων».

Η Εκκλησία, επιθυμώντας πάντα να έχει ολοένα και περισσότερους πιστούς στο ποίμνιό της, διαμηνύει δια του αρχιεπισκόπου της Ιερώνυμου, πως δέχεται κάθε έλεγχο και πως δεν έχει να κρύψει τίποτα και από κανέναν. Ο Αρχιεπίσκοπος έφθασε μάλιστα, στο σημείο να ισχυριστεί πριν από καιρό πως η εν λόγω περιουσία δεν είναι και τόσο μεγάλη, κοινώς «άνθρακες ο θησαυρός»! Οι πολίτες ευλόγως τα έχουν χαμένα: ποιον να πιστέψουν πλέον μετά τα όσα έγιναν στις υποθέσεις  Βατοπεδίου και Γιοσάκη, αλλά και τα άλλα πλείστα όσα οργιαστικά και ανόσια έλαβαν και λαμβάνουν χώρα στους κόλπους της Εκκλησίας; Μήπως τη ρήση του Ιερώνυμου ότι είναι «φούσκα» η υπόθεση των «δεσμευμένων φιλέτων» της εκκλησιαστικής περιουσίας; Ή την πρόσφατη απίστευτη εξομολόγηση του Μητροπολίτη Άνθιμου ότι «δεν υπάρχει πλέον περιουσία της Εκκλησίας;». «Να δώσει τι η Εκκλησία;» είπε ο Μητροπολίτης Άνθιμος, μιλώντας πρόσφατα σε τηλεοπτική εκπομπή, υποστηρίζοντας μάλιστα, ότι αυτή τη στιγμή ο οίκος του Θεού αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα. «Έχει μερικά ακίνητα στην Αθήνα και μερικά εδώ στη Θεσσαλονίκη. Με την οικονομική κρίση, με τη μη πληρωμή των ενοικίων, η Εκκλησία αυτή τη στιγμή έχει πρόβλημα οικονομικό γιατί έχει τεράστιες οικονομικές ανάγκες. Τι να δώσουμε άλλο; Τους ναούς να δώσουμε;», τόνισε χαρακτηριστικά.

Μήπως ο πολίτης πρέπει να δώσει βάση στην εμμονή της Πολιτείας που ανά περιόδους τυχαίνει και θυμάται με την επίκληση του συγχωρεμένου Αντώνη Τρίτση, την αξιοποίηση αυτής της τεράστιας περιουσίας; Είναι γεγονός ότι ο τωρινός αρχιεπίσκοπος προσπαθεί να δείξει ένα άλλο προφίλ, στην προσπάθειά του να διατηρήσει ακέραιο το κύρος της Εκκλησίας, μιλώντας συχνά περί ισονομίας και δικαιοσύνης. Και το προφίλ αυτό πείθει πολλούς. Όμως, έχει να αντιμετωπίσει, από την άλλη, και τις εσωτερικές αντιδράσεις στους κόλπους της Εκκλησίας, τους φανατικούς και τους πλείστους κήρυκες της μισαλλοδοξίας και του ρατσισμού με «θεϊκό προσωπείο».

Ο Έλληνας πολίτης φαίνεται πραγματικά να τα έχει χαμένα. Δεν μπορεί με ευκολία να συμπεράνει κάτι για το όλο θέμα, ούτε να καταλήξει σε ασφαλή κρίση για το τι τελικά πρέπει να γίνει με την υπόθεση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Οι πολίτες έχουν πλέον βαρεθεί να ακούν για σκάνδαλα στον σεβάσμιο εκκλησιαστικό χώρο και να ταυτίζουν τον ιερωμένο με τον κάθε τυχάρπαστο απατεώνα. Όμως, τα γεγονότα πολλάκις τους οδηγούν εκεί, παρά τις όποιες προσπάθειες κάποιων αφανών ιερωμένων για το αντίθετο.

Και δεν είναι το θέμα αν πιστεύει ή όχι κανείς στο «υπέρτατο ον» και με την ευκαιρία των γεγονότων αυτών να συγχέει την πίστη με το «εμπόριο ελπίδας», παρά αν αυτοί που επικαλούνται την άγρυπνη θεϊκή παρουσία διάγουν ευπρεπή, τίμιο και «θεάρεστο» βίο σε εποχή παρατεταμένης οικονομικής κρίσης.

Η εκκλησιαστική περιουσία αντισταθμίζεται πολλάκις με το μέγεθος του «φιλανθρωπικού» εκκλησιαστικού έργου. Με λίγα λόγια, γίνεται προσπάθεια ισοσκελισμού της περιουσίας με το μέγεθος του εκκλησιαστικού έργου, που σημαίνει απλά πως «η Εκκλησία έχει έξοδα και αφήστε τη στην ησυχία της». Αυτό, όμως, δεν αναιρεί το γεγονός ότι εξακολουθεί να κατέχει και σήμερα μεγάλες εκτάσεις και κτίρια σε ακίνητη περιουσία, που εκμεταλλεύεται δεόντως και δεν επιθυμεί να παραχωρήσει σε κανέναν. Βέβαια, το έργο που επιτελεί, κρίνεται από τον καθένα.

Η φορολόγηση της περιουσίας της Εκκλησίας που βλέπει συχνά το φως της δημοσιότητας, απασχολεί την επικαιρότητα και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Προβάλλεται συχνά το επιχείρημα ότι, όπως και οι υπόλοιποι Έλληνες πολίτες, έτσι και η Εκκλησία πρέπει να καταβάλλει τον οβολό της, χάριν της οικονομικής ανάτασης και της υπερπήδησης της κρίσης. Από κάποιες πλευρές της Εκκλησίας ακούγεται ακόμη και το ότι αυτό θα σημάνει περικοπές στις αντίστοιχες θέσεις εργασίας. Λέτε τελικά και η Εκκλησία να έχει περιπέσει σε δεινή οικονομική κρίση; Το δηλώνουν ευθαρσώς από καιρό οι έχοντες τα οφίτσια στους εκκλησιαστικούς θώκους. Το τι συμβαίνει, όμως, πραγματικά με τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας, κανείς δεν γνωρίζει επαρκώς.

Σε τελική ανάλυση, τα γεγονότα θα δείξουν τι θα επακολουθήσει σχετικά με την τύχη της, από τη στιγμή που ανοίξει ο ασκός του Αιόλου για μια περιουσία από την οποία καρπώνονται πολλοί εντός και εκτός ιεροσύνης- αλλά κανείς δεν μιλά.  Αν η αξία της, η οποία υπολογίζεται σε πολλά δις ευρώ, θα μπορούσε να συμβάλλει ποικιλοτρόπως στην ανακούφιση από την κρίση. Αν οι ρήσεις περί παρουσίασης χαλκευμένων στοιχείων για μια περιουσία που τελικά «δεν είναι και τόσο μεγάλη». Και αν η όποια διένεξη με την Πολιτεία αναδεικνύει κάθε φορά νικητή τον εκπεφρασμένο σεβασμό στα «θεία», σε έναν αγώνα που πάντα φωτογράφιζε από νωρίς τον νικητή.