Κίνα – ΗΠΑ: Κάλεσμα για «αμοιβαίο σεβασμό» 
Του Φίλιππου Ζάχαρη (zachfil64@gmail.com)
Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ απηύθυνε έκκληση για «αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία αμοιβαίου οφέλους» στις σχέσεις Πεκίνου – Ουάσινγκτον, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε την Τετάρτη με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ. Το τηλεφώνημα πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονων στρατηγικών ανταγωνισμών και αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.
Η κρίση αυτή ενίοτε επιδεινώνεται και άλλοτε ισορροπείται, με αποτέλεσμα να μην ξέρει σχεδόν κανείς προς ποια κατεύθυνση οδεύουν οι σχέσεις αυτές. Μάλλον η αστάθεια και όχι η συνέπεια χαρακτηρίζουν τις σχέσεις αυτές. Αλλά ας δούμε τι διαμείφθηκε στο εν λόγω τηλεφώνημα. 
Σύμφωνα με τον κρατικό κινεζικό τηλεοπτικό σταθμό CCTV, ο Σι τόνισε ότι «αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα ένα προς ένα και οικοδομώντας σταδιακά αμοιβαία εμπιστοσύνη, οι δύο χώρες μπορούν να βρουν τον σωστό δρόμο για να συνυπάρξουν». 
Παράλληλα, εξέφρασε την επιθυμία το 2026 να αποτελέσει «ένα έτος κατά το οποίο η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως δύο μεγάλες δυνάμεις, θα κινηθούν προς τον αμοιβαίο σεβασμό και τη συνεργασία τύπου win-win».
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την τηλεφωνική επικοινωνία «εξαιρετική», γράφοντας στην πλατφόρμα Truth Social ότι οι σχέσεις με την Κίνα είναι «εξαιρετικά καλές». 
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι συζητήθηκαν κρίσιμα διεθνή ζητήματα, όπως το διμερές εμπόριο, η Ταϊβάν, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και το Ιράν, ενώ αποκάλυψε επίσης ότι εξετάζεται επίσημη επίσκεψή του στην Κίνα.
«Η προσωπική μου σχέση με τον πρόεδρο Σι είναι πολύ καλή και γνωρίζουμε και οι δύο πόσο σημαντικό είναι να παραμείνει έτσι», σημείωσε ο Τραμπ, υιοθετώντας έναν εμφανώς συμφιλιωτικό τόνο.
Η Ταϊβάν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της Ταϊβάν, το οποίο ο Σι χαρακτήρισε «το σημαντικότερο και πιο ευαίσθητο θέμα» στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Ο Κινέζος πρόεδρος προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να επιδείξει «ιδιαίτερη προσοχή» στις πωλήσεις όπλων προς το νησί, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες υπονομεύουν τη σταθερότητα στην περιοχή.
Να σημειωθεί ότι η Κίνα ασκεί με την πάροδο του χρόνου ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στο νησί και τους κατοίκους του, περιπλέκοντας την κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή. 
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν αποσχισθείσα επαρχία και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής βίας για την «επανένωση» με την ηπειρωτική χώρα. 
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αν και δεν αναγνωρίζουν επισήμως την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αποτελούν τον βασικό στρατιωτικό και πολιτικό της υποστηρικτή. Τον Δεκέμβριο, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε εξοπλιστική συμφωνία ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Ταϊβάν, προκαλώντας έντονη αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο απάντησε με μεγάλης κλίμακας στρατιωτικά γυμνάσια γύρω από το νησί.
Το ιστορικό της κρίσης Κίνας – ΗΠΑ
Οι σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ έχουν επιδεινωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία, καθώς ο ανταγωνισμός μετατοπίστηκε από το οικονομικό πεδίο στο στρατηγικό και γεωπολιτικό. 
Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας Τραμπ, οι δύο χώρες ενεπλάκησαν σε έναν σκληρό εμπορικό πόλεμο, με αμοιβαίους δασμούς δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατηγορίες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και έντονη αντιπαράθεση για την τεχνολογία, ιδίως γύρω από κινεζικές εταιρείες όπως η Huawei.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον κατηγορεί το Πεκίνο για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Σιντζιάνγκ και στο Χονγκ Κονγκ, καθώς και για επιθετική στάση στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Η Κίνα, από την πλευρά της, καταγγέλλει τις ΗΠΑ για «παρέμβαση στις εσωτερικές της υποθέσεις» και για προσπάθεια περιορισμού της ανόδου της ως παγκόσμιας δύναμης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχέσεις της Κίνας με τη Ρωσία έχουν προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο έντασης, καθώς η Ουάσινγκτον πιέζει το Πεκίνο να αποστασιοποιηθεί από τη Μόσχα, κάτι που η κινεζική ηγεσία αποφεύγει, διατηρώντας στρατηγική εταιρική σχέση με το Κρεμλίνο.
Παρά τον σκληρό πυρήνα των διαφωνιών, το πρόσφατο τηλεφώνημα Σι–Τραμπ δείχνει ότι και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να κρατήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, προκειμένου να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι οι δομικές αιτίες της κρίσης παραμένουν και ότι η πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων θα συνεχίσει να καθορίζεται από τον στρατηγικό ανταγωνισμό για παγκόσμια επιρροή.