Γενοκτονία στην Αρμενία
Το Ισραήλ την αναγνώρισε

Πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι μαζικές εκτοπίσεις, οι σφαγές και οι διώξεις των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία σημάδεψαν μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές τραγωδίες του 20ού αιώνα.
Η συντριπτική πλειονότητα των ιστορικών αναγνωρίζει τα γεγονότα του 1915-1916 ως Γενοκτονία των Αρμενίων, με τα θύματα να υπολογίζονται σε περίπου 1 έως 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους. Ωστόσο, η Τουρκία εξακολουθεί να απορρίπτει τον όρο «γενοκτονία», υποστηρίζοντας ότι οι θάνατοι σημειώθηκαν στο πλαίσιο του πολέμου και των εμφύλιων συγκρούσεων, χωρίς πρόθεση εξόντωσης του αρμενικού πληθυσμού.
Σε μια ιστορική απόφαση με ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος, η κυβέρνηση του Ισραήλ αποφάσισε στις 28 Ιουνίου 2026 να αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων. 
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα την πρόταση του υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, ο οποίος δήλωσε ότι «ποτέ δεν είναι αργά να κάνεις το σωστό», χαρακτηρίζοντας την αναγνώριση ηθική και ιστορική υποχρέωση του ισραηλινού κράτους. 
Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί την εγκατάλειψη μιας πολιτικής δεκαετιών, κατά την οποία το Ισραήλ απέφευγε την επίσημη αναγνώριση, κυρίως για λόγους γεωπολιτικής και διατήρησης των στρατηγικών του σχέσεων με την Τουρκία και, αργότερα, με το Αζερμπαϊτζάν. 
Σύμφωνα με τον διεθνή Τύπο, η απόφαση αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη ιδιαίτερα τεταμένες σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας. 
Οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε συνεχή επιδείνωση τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στη Γάζα, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επανειλημμένα κατηγορήσει το Ισραήλ για «γενοκτονία» εναντίον των Παλαιστινίων.
Διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι η χρονική συγκυρία της ισραηλινής απόφασης έχει τόσο ηθική, όσο και σαφή γεωπολιτική διάσταση, καθώς έρχεται σε μια περίοδο πλήρους ρήξης των σχέσεων με την Άγκυρα. 
Η αναγνώριση από το Ισραήλ εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση.
Μέχρι σήμερα περισσότερα από τριάντα κράτη έχουν αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Ελλάδα (1996), η Κύπρος (1975, η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που προχώρησε σε αναγνώριση), η Γαλλία (2001), η Γερμανία (2016), η Αυστρία (2015), η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Ελβετία, η Σουηδία, η Ρωσία, ο Καναδάς, η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Χιλή, η Πολωνία, η Πορτογαλία, ο Λίβανος, η Συρία και πολλές ακόμη χώρες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Κογκρέσο αναγνώρισε τη Γενοκτονία το 2019, ενώ το 2021 ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χρησιμοποίησε για πρώτη φορά επισήμως τον όρο «Genocide» σε προεδρική δήλωση για την 24η Απριλίου. 
Η διεθνής κάλυψη της ισραηλινής απόφασης υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στην εξωτερική πολιτική του Ισραήλ των τελευταίων ετών. 
Μέσα ενημέρωσης όπως οι The Times of Israel, The Jerusalem Post, i24NEWS και άλλα χαρακτηρίζουν την απόφαση «ιστορική στροφή», επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ, ως κράτος που ιδρύθηκε μετά το Ολοκαύτωμα, αναλαμβάνει πλέον επίσημα μια ηθική στάση απέναντι σε μία ακόμη ιστορικά τεκμηριωμένη γενοκτονία του 20ού αιώνα.
H ιστορική θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Στις 25 Απριλίου 1996, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα τον Νόμο 2397/1996, με τον οποίο αναγνώρισε τη Γενοκτονία και καθιέρωσε την 24η Απριλίου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από την Τουρκία.
Η ελληνική θέση παραμένει διαχρονικά σταθερή και διακομματική. Κάθε χρόνο η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της χώρας συμμετέχει στις εκδηλώσεις μνήμης, υπογραμμίζοντας ότι η ιστορική αναγνώριση των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας αποτελεί προϋπόθεση για τη συμφιλίωση των λαών και την αποτροπή της επανάληψής τους. 
Η Αθήνα έχει επανειλημμένα καλέσει την Τουρκία να αντιμετωπίσει με ειλικρίνεια το ιστορικό παρελθόν της, τονίζοντας ότι η αναγνώριση ιστορικών εγκλημάτων δεν στρέφεται εναντίον των σύγχρονων λαών, αλλά αποτελεί πράξη σεβασμού προς τα θύματα και το διεθνές δίκαιο.
Το 2014 η ελληνική Βουλή ενίσχυσε περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο, ψηφίζοντας νομοθεσία που προβλέπει κυρώσεις για τη δημόσια άρνηση ή τη βάναυση υποβάθμιση γενοκτονιών που έχουν αναγνωριστεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο ή από διεθνή δικαστήρια, συμπεριλαμβανομένης της Γενοκτονίας των Αρμενίων. 
Με την εξέλιξη αυτή, η Ελλάδα συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που συνδύασαν την επίσημη ιστορική αναγνώριση με την ποινική προστασία της ιστορικής μνήμης.
Η στάση της Ελλάδας συνδέεται επίσης με την κοινή ιστορική εμπειρία των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ελληνική Βουλή έχει αναγνωρίσει ακόμη τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου (1994) και τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας (1998), ενώ η Αρμενία, το 2015, αναγνώρισε επίσημα τη Γενοκτονία των Ελλήνων, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τους ιστορικούς και διπλωματικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.