Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ 
Αναδιαμόρφωση παγκόσμιων ενεργειακών ροών
Η Συρία επανέρχεται ως στρατηγικός διάδρομος μεταφοράς πετρελαίου

Η παράκαμψη του σημαντικότερου θαλάσσιου περάσματος πετρελαίου στον κόσμο αυξάνει το κόστος μεταφοράς, μεταβάλλει τις εμπορικές διαδρομές και επαναφέρει τη Συρία στο επίκεντρο της ενεργειακής γεωπολιτικής της Μέσης Ανατολής.
Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανατροπές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας των τελευταίων δεκαετιών, καθώς επηρεάζει άμεσα τη βασική οδό μέσω της οποίας διοχετεύεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, δηλαδή 17 έως 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. 
Παράλληλα, από το ίδιο πέρασμα διακινείται σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που καθιστά την περιοχή κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια τόσο της Ευρώπης, όσο και της Ασίας.
Η αναστολή της ομαλής λειτουργίας της συγκεκριμένης θαλάσσιας αρτηρίας έχει αναγκάσει το Ιράκ και τις υπόλοιπες χώρες του Περσικού Κόλπου να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς εξαγωγής, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της Συρίας ως χερσαίου διαδρόμου μεταφοράς πετρελαίου προς τη Μεσόγειο και, από εκεί, προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρόεδρο της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Συρίας, Αχμέντ Κουμπάντζι, από τον Απρίλιο έχουν μεταφερθεί μέσω της συριακής επικράτειας περίπου 2,1 εκατομμύρια τόνοι ιρακινού βαρέος πετρελαίου. 
Οι ποσότητες αυτές κατέληξαν σε μεσογειακά λιμάνια, από όπου φορτώθηκαν σε δεξαμενόπλοια με τελικό προορισμό ευρωπαϊκές αγορές. Ενδεικτική της ταχείας προσαρμογής των εμπορικών δικτύων είναι η εκρηκτική αύξηση των οδικών μεταφορών, καθώς οι ημερήσιες διελεύσεις βυτιοφόρων και φορτηγών αυξήθηκαν από περίπου 10 σε σχεδόν 1.000 οχήματα.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν περιορίζεται μόνο στη μεταβολή των εμπορικών διαδρομών. Προκαλεί σημαντικές επιβαρύνσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να καταβάλουν αισθητά υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, ενώ το κόστος ναύλωσης δεξαμενόπλοιων αυξάνεται σημαντικά εξαιτίας της περιορισμένης διαθεσιμότητας ασφαλών διαδρομών. 
Παράλληλα, οι χρόνοι μεταφοράς επιμηκύνονται, γεγονός που επηρεάζει την ομαλή τροφοδοσία των διυλιστηρίων και δημιουργεί συνθήκες αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές.
Η μεταφορά πετρελαίου μέσω Συρίας αποτελεί μεν λειτουργική λύση, ωστόσο είναι αισθητά ακριβότερη από τη θαλάσσια διαδρομή μέσω του Ορμούζ. Η χρήση χιλιάδων φορτηγών, οι ανάγκες φύλαξης των οδικών αξόνων, οι αυξημένες καταναλώσεις καυσίμων και οι κίνδυνοι επιθέσεων ή δολιοφθορών αυξάνουν σημαντικά το συνολικό κόστος ανά βαρέλι.
Οι επιπλέον αυτές δαπάνες μετακυλίονται τελικά στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Οι αγορές αντιδρούν έντονα σε κάθε διαταραχή της προσφοράς, καθώς ακόμη και μικρές μειώσεις στις διαθέσιμες ποσότητες μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις των τιμών του Brent και του WTI, επηρεάζοντας το κόστος μεταφορών, ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικής παραγωγής παγκοσμίως.
Για το Ιράκ, η συνέχιση των εξαγωγών αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Περισσότερο από το 90% των κρατικών εσόδων προέρχεται από τις πωλήσεις πετρελαίου, γεγονός που καθιστά τη διατήρηση των εξαγωγικών ροών απαραίτητη για τη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού, των κοινωνικών δαπανών και των δημόσιων επενδύσεων.
Η αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς έχει επιταχύνει τις συζητήσεις για την αναβάθμιση υφιστάμενων αγωγών και την κατασκευή νέων ενεργειακών υποδομών που θα συνδέουν τα πετρελαϊκά κοιτάσματα του Ιράκ και των χωρών του Κόλπου με λιμένες της Μεσογείου και της Ερυθράς Θάλασσας, περιορίζοντας την εξάρτηση από το Ορμούζ.
Η Δαμασκός θεωρεί ότι οι εξελίξεις δημιουργούν μια ιστορική ευκαιρία για την επανένταξη της χώρας στους περιφερειακούς ενεργειακούς σχεδιασμούς. 
Σύμφωνα με τον Αχμέντ Κουμπάντζι, η Συρία δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει τα Στενά του Ορμούζ, αλλά να αποκαταστήσει τον παραδοσιακό της ρόλο ως διαμετακομιστικού κόμβου μεταξύ της Μέσης Ανατολής και των διεθνών αγορών.
Μετά το τέλος του δεκατριετούς εμφυλίου πολέμου και την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, η χώρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση για να προσελκύσει επενδύσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις, αγωγούς και δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, με στόχο την οικονομική ανασυγκρότηση.
Νέες ισορροπίες 
Για την ΕE, η ανάπτυξη εναλλακτικών ενεργειακών διαδρόμων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η διαφοροποίηση των οδών προμήθειας θεωρείται βασικό εργαλείο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας. Η αξιοποίηση της Ανατολικής Μεσογείου και των χερσαίων διαδρόμων μέσω Τουρκίας και Συρίας θα μπορούσε να μειώσει τους κινδύνους που απορρέουν από πιθανές διακοπές της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι η γεωπολιτική και η ενέργεια παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένες. Η αναδιάταξη των εμπορικών διαδρομών δεν αποτελεί απλώς μια προσωρινή αντίδραση σε μια περιφερειακή κρίση, αλλά ενδέχεται να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας αρχιτεκτονικής στις παγκόσμιες ενεργειακές μεταφορές, με τη Συρία να επιδιώκει να διαδραματίσει εκ νέου πρωταγωνιστικό ρόλο ως γέφυρα μεταξύ των πετρελαιοπαραγωγών χωρών της Μέσης Ανατολής και των ευρωπαϊκών αγορών.