Νέα πρωτοβουλία κατά του ακρωτηριασμού
των γυναικείων γεννητικών οργάνων

Μια σημαντική πρωτοβουλία λαμβάνει η αυστριακή κυβέρνηση για ένα θέμα που αποτελεί σοβαρή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 
Η απόφαση της αυστριακής κυβέρνησης να θεσπίσει από το φθινόπωρο ειδικό «Έγγραφο Προστασίας» (Schutzbrief) για κορίτσια που κινδυνεύουν να υποστούν ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων (Female Genital Mutilation - FGM) εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή προσπάθεια για την εξάλειψη μιας πρακτικής που τα Ηνωμένα Έθνη χαρακτηρίζουν σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 
Το έγγραφο θα έχει τη μορφή επίσημης ταυτότητας και θα ενημερώνει τις οικογένειες ότι ο ακρωτηριασμός είναι παράνομος στην Αυστρία και τιμωρείται αυστηρά, ακόμη και όταν πραγματοποιείται στο εξωτερικό.
Στόχος είναι να προστατεύονται τα κορίτσια κατά τη διάρκεια ταξιδιών στις χώρες καταγωγής των οικογενειών τους, όπου συχνά ασκούνται πιέσεις από συγγενείς για την πραγματοποίηση της επέμβασης.
Η υπεύθυνη του προγράμματος, Χίλντε Βολφ, εξήγησε ότι πολλές οικογένειες αγνοούν πως η μεταφορά ενός κοριτσιού στο εξωτερικό με σκοπό την πραγματοποίηση του ακρωτηριασμού αποτελεί επίσης ποινικό αδίκημα σύμφωνα με την αυστριακή νομοθεσία.
Σύμφωνα με την Καγκελαρία, περίπου 11.000 γυναίκες που ζουν σήμερα στην Αυστρία έχουν ήδη υποστεί FGM, ενώ έως και 3.000 κορίτσια θεωρούνται ότι βρίσκονται σε κίνδυνο. Παρά τα στοιχεία αυτά, οι δικαστικές υποθέσεις είναι ελάχιστες, καθώς μεταξύ 2020 και 2025 καταγράφηκε μόλις μία εισαγγελική έρευνα.
Το νέο έγγραφο θα διανέμεται σε σχολεία όπου φοιτούν παιδιά από κοινότητες υψηλού κινδύνου, σε ιατρεία και μέσω του Αυστριακού Ταμείου Ένταξης, ακολουθώντας αντίστοιχα προγράμματα που εφαρμόζονται ήδη στη Γερμανία και την Ελβετία.
Ο διεθνής Τύπος παρουσιάζει την αυστριακή πρωτοβουλία ως ένα πρακτικό μέτρο πρόληψης, αντίστοιχο με εκείνα που εφαρμόζονται ήδη στη Γερμανία και την Ελβετία. Παράλληλα, διεθνείς οργανώσεις, όπως η Equality Now και το End FGM European Network, επισημαίνουν ότι η ενημέρωση των οικογενειών και η συνεργασία με τις μεταναστευτικές κοινότητες αποτελούν βασικά εργαλεία για την αποτροπή της πρακτικής, ιδιαίτερα κατά τις επισκέψεις στις χώρες προέλευσης.
Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων παραμένει μια από τις σοβαρότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών και των παιδιών. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και το Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA), η πρακτική εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε 92 χώρες, κυρίως στην Αφρική, σε περιοχές της Ασίας και της Μέσης Ανατολής.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι περισσότερες οικογένειες δεν ενεργούν με πρόθεση να βλάψουν τα παιδιά τους, αλλά αισθάνονται υποχρεωμένες να συμμορφωθούν με κοινωνικές παραδόσεις ή λανθασμένες θρησκευτικές αντιλήψεις. Σε πολλές κοινότητες, ο ακρωτηριασμός θεωρείται προϋπόθεση για την ενηλικίωση, τον γάμο ή την κοινωνική αποδοχή.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και το φαινόμενο της «ιατρικοποίησης» της πρακτικής, δηλαδή η διενέργεια του ακρωτηριασμού από επαγγελματίες υγείας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τονίζει ότι αυτό δεν καθιστά την πρακτική ασφαλή ούτε μειώνει τις σοβαρές σωματικές και ψυχικές συνέπειές της.
Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 230 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια παγκοσμίως έχουν υποστεί FGM, ενώ περίπου τέσσερα εκατομμύρια κορίτσια εξακολουθούν να κινδυνεύουν κάθε χρόνο.
Σε διεθνές επίπεδο δεν υπάρχει μία ενιαία σύμβαση αποκλειστικά για την απαγόρευση της πρακτικής. Ωστόσο, όλα τα κράτη-μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έχουν εγκρίνει ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης που καλούν στην πλήρη εξάλειψή της, ενώ η κατάργηση του FGM αποτελεί και στόχο της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. 
Παράλληλα, στην Αφρική, το Πρωτόκολλο του Μαπούτο, που αποτελεί τη σημαντικότερη δεσμευτική περιφερειακή συμφωνία για τα δικαιώματα των γυναικών, έχει υπογραφεί από 49 από τα 55 κράτη-μέλη της Αφρικανής Ένωσης, ενώ 44 χώρες το έχουν επικυρώσει, δεσμευόμενες νομικά να λάβουν μέτρα για την εξάλειψη του ακρωτηριασμού.
Παράλληλα, περισσότερες από 50 χώρες έχουν θεσπίσει ειδική νομοθεσία που ποινικοποιεί ρητά τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα κράτη-μέλη διαθέτουν ποινικές διατάξεις που επιτρέπουν τη δίωξη της πρακτικής, ακόμη και όταν αυτή πραγματοποιείται εκτός των συνόρων τους. 
Οι διεθνείς οργανισμοί υπογραμμίζουν ότι η αυστηρή νομοθεσία από μόνη της δεν αρκεί. Η ενημέρωση των γονέων, η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, η συνεργασία με θρησκευτικούς και κοινοτικούς ηγέτες και η αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων θεωρούνται καθοριστικής σημασίας, ώστε να τερματιστεί οριστικά μια πρακτική που εξακολουθεί να απειλεί εκατομμύρια κορίτσια σε ολόκληρο τον κόσμο.