-Υπό τη γενική ενότητα «Θρησκείες & Ιερά στη Λέσβο από το χθες στο σήμερα»,

-εγκαινιάσθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων το «Αρχαιολογικό εύρημα του μήνα», που είναι η εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας του 18ου αιώνα.

-Προερχόμενη από ιδιωτική συλλογή, η φορητή εικόνα του 18ου αιώνα, απεικονίζει την Παναγία Ελεούσα με θέμα στο πλαίσιο «Άνωθεν οι προφήται».

-Οι 8 προφήτες πλαισιώνουν στο χρυσό φόντο την Ελεούσα Παναγία, που κρατά με ευλάβεια, αλλά και πόνο, τον γιο της Ιησού,

-καθώς γνωρίζει την πορεία προς τα Πάθη και τη Σταύρωση του παιδιού της.

-Κατά την παρουσίαση της μεταβυζαντινής εικόνας, από την αρχαιολόγο Ισμήνη Κουνέλη Παρασχάκη,

-πρόκειται για μια αγιογραφία υψίστης τέχνης,

-που μαρτυρά ότι πρόκειται για έργο επιδέξιου αγιογράφου.

-«Οι φορητές εικόνες με παράσταση της Παναγίας στη Λέσβο, ιδίως οι χρονολογούμενες στη μεταβυζαντινή περίοδο, δηλαδή από το 1453 έως και το 1830, είναι πολυάριθμες και ενδεικτικές της διαδεδομένης λατρείας της στο νησί», τόνισε η αρχαιολόγος στην ομιλία της με θέμα «Βυζαντινές και μεταβυζαντινές φορητές εικόνες της Παναγίας στη Λέσβο».

-«Τα εικονογραφικά δε θέματά τους ποικίλουν. Οι αγιογράφοι που δημιούργησαν στη Λέσβο είτε τοιχογραφίες, είτε φορητές εικόνες, ανήκαν κατά κύριο λόγο σε περιοδεύοντα συνεργεία και φαίνεται να έχουν επηρεαστεί από την Κρητική και τη Μακεδονική τεχνοτροπία.

-Τοπικό εργαστήριο φορητών εικόνων πιθανώς λειτούργησε στο νησί από το β΄ μισό του 18ου αιώνα, με περισσότερο λαϊκότροπα στοιχεία.

-Συνήθεις στη Λέσβο είναι οι εικόνες στο βασικό εικονογραφικό τύπο της Παναγίας Βρεφοκρατούσας.

-Πρωιμότερη γνωστή φορητή εικόνα της Παναγίας στη Λέσβο είναι η βυζαντινή προσκυνηματική της Βρεφοκρατούσας στον Ιερό Ναό Παναγίας της Αγιάσου.

-Από τη μεταβυζαντινή πλέον περίοδο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η εικόνα της Γλυκοφιλούσας του 15ου αιώνα από τη Συλλογή του Μητροπολιτικού Οίκου

-και η Παναγία Οδηγήτρια του 16ου αιώνα από τον ναό της Αγίας Μαρίνας.

-Παραλλαγή του τύπου της Βρεφοκρατούσας αποτελεί και ένα από τα πιο συγκλονιστικά θέματα της μεταβυζαντινής κυρίως τέχνης, ο τύπος της Παναγίας του Πάθους, όπως αυτός εικονίζεται στο παράδειγμα του 18ου αιώνα από τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Αλυφαντών.

-Μεγάλος, επίσης, είναι ο αριθμός εικόνων της Παναγίας στη Λέσβο που αφενός αποδίδουν επεισόδια της ζωής της και αφετέρου τονίζουν τον εσχατολογικό χαρακτήρα αυτής και τη σημασία της στην ουράνια βασιλεία».

-Η αρχαιολόγος Ισμ. Κουνέλη - Παρασχάκη, αναφέρθηκε και σε άλλες μεταβυζαντινές εικόνες παραλλαγή, για να καταλήξει στην εκπληκτικής τέχνης εικόνα του τέλους του 18ου αιώνα από τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Πολιχνίτου, με θέμα τη Δευτέρα Παρουσία και τη Μέλλουσα Κρίση. Η Παναγία βρίσκεται στην αρμόζουσα θέση της, καθήμενη εκ δεξιών του Υιού της, έχοντας πλέον ήρεμη έκφραση.