Του Φίλιππου Ζάχαρη (filippos.zaharis@yahoo.gr)

Μεγάλη η κινητικότητα για το προσφυγικό. Με δεδομένο ότι το όλο θέμα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις με την απώλεια εκατοντάδων ζωών στο Αιγαίο, συν του γεγονότος ότι η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά αβοήθητη σε ότι αφορά την περίθαλψη - πέραν της συνδρομής κάποιων ΜΚΟ και πολλών εθελοντών   αλλά και την συνεχή άφιξη εκατοντάδων προσφύγων σε καθημερινή βάση, θεωρείται κάτι περισσότερο από επιτακτική η ανάγκη λήψης επιπρόσθετων μέτρων, ούτως ώστε και η έλευση των προσφύγων να γίνει πιο ασφαλής και στους τόπους υποδοχής να υπάρχουν οι αντίστοιχες κατάλληλες υποδομές για την φιλοξενία και παραμονή των προσφύγων, που σε κάθε περίπτωση βιώνουν έναν ασύλληπτο Γολγοθά.

Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι εκκλήσεις για ένταξη των προσφύγων σε κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο στις χώρες της Ευρώπης. Στην κατεύθυνση αυτή, οι επικεφαλής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) συμμετείχαν στις 28 Ιανουαρίου στην κοινή υψηλού επιπέδου Διάσκεψη για την ένταξη όσων δικαιούνται διεθνούς προστασίας, που έλαβε χώρα στο Παρίσι.

Στο πλαίσιο της Διάσκεψης απηύθυναν έκκληση στις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους, προκειμένου να βοηθήσουν τους πρόσφυγες να ενταχθούν και να συνεισφέρουν στις κοινωνίες και τις οικονομίες της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2015 πάνω από 1 εκατομμύριο πρόσφυγες διέσχισαν τη Μεσόγειο αναζητώντας διεθνή προστασία στην Ευρώπη. Συνολικά, περίπου 1,5 εκατομμύριο έκαναν αίτηση ασύλου σε χώρες μέλη του ΟΟΣΑ μέσα στο 2015. Είναι δύο φορές περισσότεροι από όσους καταγράφηκαν το 2014 και ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ. Παράλληλα, οι αιτούντες άσυλο αντιπροσωπεύουν μόνο το 0,1% περίπου του συνολικού πληθυσμού των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ, και ακόμα και στην Ευρώπη, αντιστοιχούν σε λιγότερο από 0,3% του συνολικού πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως βλέπουμε λοιπόν, το θέμα με τους πρόσφυγες έχει λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς ούτε η ΕΕ μπορεί να μετατραπεί σε φρούριο, αφού αυτό αντιβαίνει στις αρχές της, ούτε θα πρέπει να δοθεί περαιτέρω βήμα για την εκτόξευση από τα ακροδεξιά κόμματα των εθνικιστικών και ξενοφοβικών τους τσιρίδων.

Τι γίνεται, όμως, στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην κυβέρνηση σε ότι αφορά το προσφυγικό; Μετά την Διυπουργική σύσκεψη για το προσφυγικό που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο Μέγαρο  Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, κρίθηκε αναγκαία η ενεργότερη συνδρομή του υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) σε διαρκή συνεργασία και συντονισμό με το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Το ΥΠΕΘΑ, αποφασίστηκε συγκεκριμένα να ορίσει άμεσα προσωρινούς συντονιστές στα 5 κέντρα υποδοχής στα νησιά, να επιβλέψει και να συνδράμει με κάθε διαθέσιμο μέσο στην ολοκλήρωση των έργων κατασκευής ώστε τα hotspots να είναι έτοιμα προς λειτουργία εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, να αναλάβει τη στελέχωση και λειτουργία κινητών μαγειρείων στα πέντε νησιά, προκειμένου να εξυπηρετούνται οι πρόσφυγες και να παραχωρήσει τα στρατόπεδα Σίνδου και Σχιστού, άμεσης χωρητικότητας 500 ατόμων, με δυνατότητες φιλοξενίας επιπλέον 4.000 ατόμων το καθένα, για τη δημιουργία κέντρων μετεγκατάστασης (Relocation Camp).

Για το δε υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αποφασίστηκε να αναλάβει την ταχύτατη πλήρη στελέχωση με προσωπικό των 5 κέντρων υποδοχής προκειμένου στα κέντρα να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης ταυτοποίησης των προσφύγων. Κοινή εκτίμηση ήταν ότι η Ελλάδα μέχρι την επόμενη Σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών θα έχει υλοποιήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Θα το πετύχει, όμως, αυτό η κυβέρνηση; Και πόσο τα νούμερα των ολοένα και περισσότερων αφιχθέντων προσφύγων βοηθάν στην υλοποίηση των παραπάνω προγραμματισμών; Καθημερινά, εκατοντάδες είναι οι πρόσφυγες που καταφθάνουν στα ελληνικά νησιά. Ο αριθμός τους δεν μειώνεται σε καμία περίπτωση. Πώς και με ποιο τρόπο θα καταφέρουν να συντονίσουν το έργο τους τα υπουργεία; Αν δεν δοθεί μεγαλύτερη βοήθεια από την υπόλοιπη Ευρώπη, τίποτε δεν θα αλλάξει προς το καλύτερο, τίποτε δεν θα βοηθήσει στην περίθαλψη αυτών των ανθρώπων που φθάνουν κατά χιλιάδες στα ελληνικά νησιά εδώ και μήνες. Αν δεν υπάρξει άμεση συνδρομή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αν ολόκληρη η Ευρώπη δεν συνασπιστεί για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, αν με λίγα λόγια η ΕΕ δε ακολουθήσει τις καταστατικές αρχές αλληλεγγύης, όχι μόνο σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος, αλλά και όλους όσοι καταφθάνουν στο έδαφός της προερχόμενοι από πολεμικά πεδία, δεν βλέπω καμία λύση να διαφαίνεται στον ορίζοντα.

Το να γίνει η Ευρώπη φρούριο είναι εύκολο, το ίδιο όπως και να καταστρατηγήσει τις αρχές ίδρυσής της. Το δύσκολο είναι να μείνει πιστή στις διακηρύξεις περί ισότητας, αλληλεγγύης και συλλογικότητας. Και το προσφυγικό είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να το αποδείξει. Αλλιώς η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και κατ' επέκταση ο ακραιφνής εθνικισμός θα κερδίζουν ολοένα και περισσότερο  έδαφος.