Η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει
την υγεία των Ευρωπαίων

Αύξηση των θανάτων λόγω ζέστης στην Ευρώπη – Οι ερευνητές ζητούν σταθερή χρηματοδότηση για μέτρα προσαρμογής.
Η υπερθέρμανση στην Ευρώπη εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις της εποχής, με την ήπειρο να θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. 
Το φαινόμενο συνδέεται άμεσα με την Κλιματική Αλλαγή και εκδηλώνεται μέσα από ολοένα συχνότερους και εντονότερους καύσωνες, παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, ιδιαίτερα στις χώρες της Μεσογείου.
Παράλληλα, η άνοδος της θερμοκρασίας επιταχύνει το λιώσιμο των παγετώνων στις Άλπεις και εντείνει τις πιέσεις στα οικοσυστήματα και τη γεωργική παραγωγή. 
Βασική αιτία παραμένει η ενίσχυση του Φαινόμενο του Θερμοκηπίου λόγω των εκπομπών αερίων από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Η ΕΕ επιχειρεί να αναχαιτίσει την κρίση μέσω φιλόδοξων στόχων για μείωση των ρύπων και ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο χρόνος για ουσιαστική δράση περιορίζεται δραματικά.
Η κλιματική αλλαγή λοιπόν, επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την υγεία των Ευρωπαίων. Ο αριθμός των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη αυξήθηκε την περίοδο 2015 - 2024 σε σύγκριση με το 1991 έως 2000 στο 99,6% των περιοχών που εξετάστηκαν, σύμφωνα με την έκθεση "Lancet Countdown Europe Report 2026". 
Η μέση ετήσια συνολική αύξηση ανήλθε σε 52 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους· σε τμήματα της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Βουλγαρίας οι τιμές ξεπερνούν σε μεγάλο βαθμό τους 120.
Η μελέτη διεθνούς ερευνητικής ομάδας υπό τον Joacim Rocklöv από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Χαϊδελβέργης σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την υγεία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό "The Lancet". 
«Βλέπουμε πολύ καθαρά ότι η κλιματική αλλαγή, η οποία τροφοδοτείται από τη χρήση ορυκτών καυσίμων, αποτελεί αυξανόμενη απειλή για την υγεία ολοένα και περισσότερων ανθρώπων στην Ευρώπη», δήλωσε ο Rocklöv. 
Ο αριθμός των ημερών με υγειονομικές προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη αυξήθηκε την περίοδο 2015–2024 κατά μέσο όρο στην Ευρώπη κατά 318% σε σύγκριση με το 1991–2000, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στη Δυτική Ευρώπη (450%).
Πέρα από τη ζέστη, οι συγγραφείς της μελέτης εντοπίζουν και άλλους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. 
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι την περίοδο 2015–2024, σε σύγκριση με το 1991–2000, η εποχή ανθοφορίας όλων των αλλεργιογόνων δέντρων ξεκινά μία έως δύο εβδομάδες νωρίτερα – γεγονός που σημαίνει ότι οι πάσχοντες από αλλεργίες υποφέρουν νωρίτερα από αλλεργική ρινίτιδα.
Παράλληλα, αυξάνεται ο κίνδυνος τροπικών λοιμωδών νοσημάτων, καθώς τα τροπικά κουνούπια μεταδίδουν ολοένα και περισσότερο αντίστοιχους ιούς. Έτσι, ο ετήσιος κίνδυνος μετάδοσης του ιού του δάγκειου πυρετού στην Ευρώπη αυξήθηκε την περίοδο 2015–2024 κατά 297% σε σύγκριση με το 1980–2010. Επίσης, φορείς ασθενειών όπως η ελονοσία, ο πυρετός του Δυτικού Νείλου και άλλες νόσοι βρίσκουν ολοένα ευνοϊκότερες συνθήκες εξάπλωσης.
Οι ερευνητές εντόπισαν και θετικές εξελίξεις: για παράδειγμα, το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αυξήθηκε το 2023 στο 21,5%, έναντι 8,4% το 2016.
Ωστόσο, εξακολουθούν να διοχετεύονται σημαντικά κεφάλαια σε ορυκτά καύσιμα, όπως ο άνθρακας, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. «Παρόλο που η Ευρώπη έχει δεσμευτεί σε διάφορα διεθνή φόρα να καταργήσει σταδιακά τις επιδοτήσεις για τα ορυκτά καύσιμα έως το 2025, καταγράφηκε σημαντική αύξηση των επιδοτήσεων για τα έτη 2023/2024, λόγω της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία», σημειώνουν οι συγγραφείς. 
Σύμφωνα με τα στοιχεία τους, οι επιδοτήσεις ανήλθαν σε 444 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο το 2023.
Ανησυχία προκαλεί στους επιστήμονες και μια εξέλιξη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: η στερεή βιομάζα αντιστοιχούσε στο 31% της συνολικής κατανάλωσης ανανεώσιμης ενέργειας το 2023.
Η καύση βιομάζας, όπως τα πέλετ ξύλου, θεωρείται ανανεώσιμη μορφή ενέργειας, καθώς απελευθερώνει μόνο το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) που είχε απορροφηθεί κατά την ανάπτυξη των φυτών. Ωστόσο, κατά την καύση εκλύονται τοξικές ουσίες και αιωρούμενα σωματίδια στην ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με την έκθεση, οι θάνατοι που σχετίζονται με την καύση βιομάζας σε κατοικίες αυξήθηκαν κατά 4% μεταξύ 2000 και 2022.
Οι ερευνητές προειδοποιούν να μην υποτιμώνται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. «Ολοένα και περισσότερες χώρες σχεδιάζουν μέτρα προσαρμογής στον τομέα της υγείας, όμως χωρίς μακροπρόθεσμη και αξιόπιστη χρηματοδότηση αυτά τα σχέδια θα μείνουν στα συρτάρια, ενώ οι επιπτώσεις θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται», δήλωσε η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Hedi Kriit από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Χαϊδελβέργης. 
Ο Rocklöv τόνισε: «Οι αποφάσεις που λαμβάνουμε σήμερα θα καθορίσουν αν οι επιπτώσεις στην υγεία θα επιδεινωθούν γρήγορα ή αν θα κινηθούμε προς μια πιο ασφαλή, δίκαιη και ανθεκτική Ευρώπη».