Γαλλία: Η Ακροδεξιά οδεύει προς το Ελιζέ 

Περίπου οκτώ μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027, η γαλλική πολιτική σκηνή εμφανίζει μια εντυπωσιακή μετατόπιση προς τα άκρα, με τη Μαρίν Λεπέν και τον Ζαν-Λικ Μελανσόν να ενισχύονται, ενώ το παραδοσιακό κέντρο δυσκολεύεται να βρει έναν υποψήφιο ικανό να ανακόψει την πορεία τους. 
Νέα δημοσκόπηση της Harris Interactive-Toluna, που δημοσιεύθηκε στις 24 Αυγούστου, δείχνει ότι η Λεπέν βρίσκεται στην πρώτη θέση σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν, συγκεντρώνοντας μεταξύ 36% και 38% στον πρώτο γύρο. 
Ο Μελανσόν, από την πλευρά του, φτάνει το 16%-17% και θα περνούσε στον δεύτερο γύρο σε τρία από τα πέντε σενάρια της έρευνας, γεγονός που ανοίγει ακόμη και το ενδεχόμενο μιας πρωτοφανούς αναμέτρησης ανάμεσα στην Ακροδεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή το γαλλικό πολιτικό σύστημα είχε επί χρόνια στηριχθεί στην ύπαρξη ενός ισχυρού κέντρου που λειτουργούσε ως ανάχωμα τόσο απέναντι στην Ακροδεξιά, όσο και απέναντι στη ριζοσπαστική Αριστερά. 
Η εποχή Μακρόν ανέδειξε ακριβώς αυτό το μοντέλο: ο πρόεδρος εμφανίστηκε ως η φιλελεύθερη, φιλοευρωπαϊκή εναλλακτική απέναντι στη Λεπέν και ταυτόχρονα απέναντι στον Μελανσόν. Ο Εμανουέλ Μακρόν, όμως, δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία και η πολιτική παράταξη που δημιούργησε δεν έχει ακόμη αναδείξει έναν διάδοχο με αντίστοιχη εκλογική απήχηση. 
Στο κέντρο και την Κεντροδεξιά κινούνται κυρίως ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ και ο Γκαμπριέλ Ατάλ, ενώ στη Δεξιά οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν να αντιμετωπίσουν και το ζήτημα της σχέσης τους με την ανερχόμενη ακροδεξιά.
Η άνοδος της Λεπέν δεν είναι ένα πρόσκαιρο δημοσκοπικό φαινόμενο. Το Rassemblement National, το οποίο προέρχεται από το παλαιότερο Front National του Ζαν-Μαρίν Λεπέν, έχει περάσει σταδιακά από το περιθώριο του γαλλικού πολιτικού συστήματος στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. 
Η Μαρίν Λεπέν προσπάθησε επί χρόνια να «αποδαιμονοποιήσει» το κόμμα, να απομακρύνει ορισμένες από τις πιο ακραίες θέσεις του παρελθόντος και να το παρουσιάσει ως μια δύναμη ικανή να κυβερνήσει. 
Παράλληλα, η νεότερη γενιά του κόμματος, με επικεφαλής τον 30χρονο Ζορντάν Μπαρντελά, επιχειρεί να διευρύνει ακόμη περισσότερο την εκλογική του βάση, προσεγγίζοντας ακόμη και επιχειρηματικούς και συντηρητικούς κύκλους που παλαιότερα αντιμετώπιζαν το RN με μεγάλη καχυποψία.
Η μετατόπιση των Γάλλων ψηφοφόρων προς την ακροδεξιά συνδέεται με ένα σύνθετο μείγμα κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών παραγόντων. Η μετανάστευση, η ασφάλεια, η εγκληματικότητα και η εθνική ταυτότητα έχουν αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στην πολιτική συζήτηση, ενώ παράλληλα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος αισθάνεται ότι έχει χάσει την οικονομική του ασφάλεια και ότι οι παραδοσιακές πολιτικές ελίτ δεν κατανοούν τα προβλήματα της καθημερινότητας. 
Η ακροδεξιά έχει καταφέρει έτσι να συνδέσει ζητήματα που παλαιότερα ανήκαν σε διαφορετικές πολιτικές συζητήσεις: την αγοραστική δύναμη, την ακρίβεια, τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, την εθνική κυριαρχία και την αντίθεση στις πολιτικές ελίτ του Παρισιού και των Βρυξελλών.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η ψήφος προς το RN δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακές δεξαμενές της γαλλικής ακροδεξιάς. Το κόμμα έχει διεισδύσει βαθιά στην εργατική τάξη, στις μικρότερες πόλεις και στις αγροτικές περιοχές, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να κερδίσει συντηρητικούς ψηφοφόρους με μεγαλύτερα εισοδήματα και επιχειρηματίες. 
Αυτή η διεύρυνση είναι που καθιστά το RN διαφορετικό από το παλαιότερο Front National: δεν εμφανίζεται πλέον μόνο ως κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά ως δύναμη που διεκδικεί ανοιχτά την κυβέρνηση. Η προσπάθεια του Μπαρντελά να προσεγγίσει τη γαλλική επιχειρηματική ελίτ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής.
Η ίδια η Λεπέν έχει επίσης μετατοπίσει την πολιτική της ρητορική. Η μετανάστευση παραμένει κεντρικό ζήτημα, όμως η οικονομία και η αγοραστική δύναμη έχουν αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία. 
Το RN επιχειρεί να πείσει ότι μπορεί να προστατεύσει τα λαϊκά στρώματα από την ακρίβεια και παράλληλα να υπερασπιστεί την εθνική κυριαρχία απέναντι στην ΕΕ. Η πολιτική αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε μια περίοδο κατά την οποία πολλοί Γάλλοι θεωρούν ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις.
Η σημερινή κατάσταση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Γαλλία κινείται απλώς προς τα δεξιά. Το εντυπωσιακό στοιχείο της νέας δημοσκόπησης είναι ότι ταυτόχρονα ενισχύεται και η ριζοσπαστική Αριστερά. Ο Μελανσόν ανεβαίνει από περίπου 12% τον Απρίλιο σε 16%-17% και, ανάλογα με το ποιοι υποψήφιοι θα συμμετάσχουν, μπορεί να βρεθεί στον δεύτερο γύρο απέναντι στη Λεπέν.
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον κατακερματισμό της γαλλικής Αριστεράς. Ο Μελανσόν και η La France Insoumise ακολουθούν διαφορετική πορεία από τους σοσιαλδημοκράτες και τους φιλοευρωπαϊκούς αριστερούς, ενώ ο Ραφαέλ Γκλικσμάν ανακοίνωσε μόλις στις 23 Αυγούστου την υποψηφιότητά του, επιχειρώντας να εκφράσει έναν πιο μετριοπαθή, φιλοευρωπαϊκό χώρο. 
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν πιέσεις για μια ενιαία υποψηφιότητα της Αριστεράς, χωρίς όμως να είναι σαφές αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία.
Έτσι, δημιουργείται ένα παράδοξο: όσο περισσότερο κατακερματίζεται η Αριστερά και όσο περισσότερο δυσκολεύεται το Κέντρο να βρει έναν ισχυρό υποψήφιο, τόσο ευκολότερα μπορεί η Λεπέν να διατηρήσει την πρώτη θέση και να περάσει στον δεύτερο γύρο. 
Η άνοδος του Μελανσόν δεν αποτελεί επομένως κατ' ανάγκη απειλή για τη Λεπέν• μπορεί, αντιθέτως, να ενισχύσει την πόλωση και να αποδυναμώσει τους κεντρώους υποψηφίους που θα μπορούσαν να την αντιμετωπίσουν. Η εφημερίδα «Le Monde» επισημαίνει ακριβώς αυτή τη βαθιά διάσπαση της γαλλικής Αριστεράς, ενώ το «Euronews» χαρακτηρίζει την πιθανότητα Λεπέν–Μελανσόν ένδειξη της αυξανόμενης πολιτικής πόλωσης της χώρας.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά το λεγόμενο «ρεπουμπλικανικό μέτωπο», δηλαδή η παραδοσιακή πρακτική κατά την οποία ψηφοφόροι της Αριστεράς, του Κέντρου και της Δεξιάς ενώνονταν στον δεύτερο γύρο για να εμποδίσουν την Ακροδεξιά να καταλάβει την προεδρία. 
Η Λεπέν έχει ήδη φτάσει δύο φορές στον δεύτερο γύρο, το 2017 και το 2022. Η διαφορά σήμερα είναι ότι το κόμμα της δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια δύναμη που απλώς «απειλεί» να φτάσει στην εξουσία, αλλά ως ο πιθανότερος νικητής του πρώτου γύρου. Προηγούμενες δημοσκοπήσεις του 2026 έδειξαν επίσης ότι η Λεπέν προηγείται σε σενάρια δεύτερου γύρου απέναντι σε όλους τους βασικούς αντιπάλους που εξετάστηκαν.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη ευρωπαϊκή σημασία. Μια προεδρία Λεπέν θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τη σχέση της Γαλλίας με την ΕΕ, καθώς το RN προωθεί μια πολύ πιο περιοριστική πολιτική στο μεταναστευτικό, μεγαλύτερη έμφαση στην εθνική κυριαρχία και αλλαγές που θα μπορούσαν να συγκρουστούν με ευρωπαϊκούς κανόνες. 
Πρόσφατα, η Λεπέν τάχθηκε υπέρ ενός δημοψηφίσματος για τη μετανάστευση και προτείνει συνταγματικές αλλαγές που θα ενίσχυαν την αρχή της «εθνικής προτεραιότητας» και θα περιόριζαν δικαιώματα όπως η αυτόματη ιθαγένεια λόγω γέννησης. Νομικοί και πολιτικοί αντίπαλοι προειδοποιούν ότι ορισμένες από αυτές τις προτάσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σοβαρή σύγκρουση με το γαλλικό συνταγματικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η Γαλλία, επομένως, βρίσκεται μπροστά σε μια πολιτική αναμέτρηση που ξεπερνά κατά πολύ την προσωπική μάχη Λεπέν–Μελανσόν. Αυτό που μεταβάλλεται είναι ολόκληρη η παραδοσιακή πολιτική γεωγραφία της χώρας. Το παλιό δίπολο Αριστερά–Δεξιά έχει σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από έναν ανταγωνισμό ανάμεσα σε ένα ισχυρό εθνικιστικό και αντιμεταναστευτικό ρεύμα, μια ριζοσπαστική Αριστερά και ένα κατακερματισμένο κέντρο που προσπαθεί να επιβιώσει μετά την εποχή Μακρόν. 
Η νέα δημοσκόπηση δεν αποδεικνύει ότι η Λεπέν θα γίνει πρόεδρος, αλλά δείχνει ότι η κατάληψη του Ελιζέ από την Ακροδεξιά δεν αποτελεί πλέον πολιτική φαντασίωση. Αντίθετα, είναι ένα από τα πιο σοβαρά και ρεαλιστικά ενδεχόμενα των γαλλικών εκλογών του 2027.
Και ίσως το πιο ανησυχητικό για το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα είναι ότι η γαλλική εξέλιξη δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Η ενίσχυση της ακροδεξιάς, η πίεση πάνω στα παραδοσιακά κεντροδεξιά κόμματα και η μετατόπιση της πολιτικής συζήτησης προς τη μετανάστευση, την εθνική κυριαρχία και την ασφάλεια παρατηρούνται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η περίπτωση της Γαλλίας, όμως, έχει ιδιαίτερο βάρος: πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, πυρηνική δύναμη και έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μια επικράτηση της Λεπέν θα μπορούσε, συνεπώς, να μεταβάλει όχι μόνο τη Γαλλία αλλά και την πολιτική ισορροπία ολόκληρης της Ευρώπης.