Του Φίλιππου Ζάχαρη (filippos.zaharis@iatronet.gr)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τα αρχικά αποτελέσματα σχετικά με τη διάδοση του γεωγραφικού αποκλεισμού, ο οποίος εμποδίζει τους καταναλωτές να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές αγορές καταναλωτικών αγαθών και να έχουν πρόσβαση σε ψηφιακό περιεχόμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πληροφορίες συλλέχθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αντιμονοπωλιακής τομεακής έρευνας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, η οποία ξεκίνησε τον Μάιο 2015, με σκοπό να βοηθήσει την Επιτροπή να εντοπίσει πιθανά προβλήματα ανταγωνισμού στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου.

Να σημειωθεί εδώ, ότι με βάση πρόσφατα στοιχεία, το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά επίπεδα στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον πρόσφατο (2015) Πίνακα Αποτελεσμάτων που εξετάζει τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές στην ψηφιακή ενιαία αγορά. Συγκεκριμένα, 61% των ευρωπαίων καταναλωτών αισθάνονται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για ηλεκτρονικές αγορές από τη χώρα τους σε σχέση με τις αγορές από άλλες χώρες της ΕΕ (38%). Η εμπιστοσύνη αλλά και οι εδαφικοί περιορισμοί ή οι διαφορές στις τιμές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια που παρακωλύουν το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξήγαγε, επίσης και ανώνυμη έρευνα αγοράς, με σκοπό την ανάλυση της επικράτησης του γεωγραφικού αποκλεισμού και των τεχνικών εδαφικού περιορισμού που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς σε όλη την ΕΕ. Η Επιτροπή θα προτείνει, μάλιστα, τον Μάιο, νομοθετική δέσμη με στόχο την προώθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου στην ΕΕ. Οι απαντήσεις που ελήφθησαν από τουλάχιστον 1.400 εμπόρους λιανικής και παρόχους ψηφιακού περιεχομένου και από τα 28 κράτη - μέλη της ΕΕ, δείχνουν ότι ο γεωγραφικός αποκλεισμός είναι κοινή πρακτική στην ΕΕ, τόσο για τα καταναλωτικά αγαθά, όσο και για το ψηφιακό περιεχόμενο. Το 38% των ερωτηθέντων εμπόρων λιανικής καταναλωτικών αγαθών και το 68% των ερωτηθέντων παρόχων ψηφιακού περιεχομένου, δήλωσαν ότι εφαρμόζουν γεωγραφικό αποκλεισμό σε καταναλωτές που βρίσκονται σε άλλα κράτη - μέλη της ΕΕ.

Αυτό γίνεται κατά κύριο λόγο με βάση τη διεύθυνση διαδικτυακού πρωτοκόλλου του χρήστη (η οποία ταυτοποιεί και δίνει το στίγμα ενός υπολογιστή/έξυπνου τηλεφώνου). Το 59% των παρόχων περιεχομένου που απάντησαν στην έρευνα ανέφεραν ότι βάσει σύμβασης υποχρεούνται από τους προμηθευτές να εφαρμόζουν γεωγραφικό αποκλεισμό. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ κατηγοριών ψηφιακού περιεχομένου και κρατών μελών της ΕΕ όσον αφορά στην επικράτηση του γεωγραφικού αποκλεισμού.

Λεπτομερέστερη ανάλυση όλων των αποτελεσμάτων της συνεχιζόμενης  τομεακής έρευνας για το ηλεκτρονικό εμπόριο θα παρουσιαστεί σε προκαταρκτική έκθεση, η οποία πρόκειται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση στα μέσα του 2016. Δεν θα καλύπτει μόνο τον γεωγραφικό αποκλεισμό, αλλά και άλλα θέματα ανταγωνισμού, που έχουν αντίκτυπο στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου. Η τελική έκθεση αναμένεται το πρώτο τρίμηνο του 2017.

Εξαιτίας, πάντως, των φραγμών που υπάρχουν στο διαδίκτυο, οι πολίτες στερούνται, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, τη δυνατότητα πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες. Έτσι, μόνο το 15% κάνει αγορές μέσω διαδικτύου από άλλη χώρα της ΕΕ. Οι εταιρείες διαδικτύου και οι νεοφυείς επιχειρήσεις δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες ανάπτυξης που προσφέρει το διαδίκτυο. Έτσι, μόνο το 7% των ΜΜΕ πραγματοποιούν διασυνοριακές πωλήσεις. Τέλος, οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις δεν επωφελούνται πλήρως από τα ψηφιακά εργαλεία. Στόχος της ψηφιακής ενιαίας αγοράς είναι η άρση των ρυθμιστικών εμποδίων και τελικά η μετάβαση από 28 εθνικές αγορές σε μία.