Πόλεμος στο Ιράν
Έκκληση για σχέδιο τερματισμού του πολέμου
Του Φίλιππου Ζάχαρη (zachfil64@gmail.com)
Η κατάσταση στην πολεμική αναμέτρηση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν επιδεινώνεται μέρα με την ημέρα προκαλώντας βαθιά κρίση στα αραβικά κράτη που δέχονται τις επιθέσεις των Ιρανών αλλά και στη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ.  
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος στη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς πρόκειται για ένα από τα βασικότερα περάσματα μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως. Οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων έχουν εκτοξευθεί, με μεγάλα πλοία μεταφοράς αργού να φτάνουν σε πολύ υψηλά ημερήσια έσοδα, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για πλοία που κινούνται στον Περσικό Κόλπο έχουν αυξηθεί έως και δώδεκα φορές. 
Παράλληλα, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν την περιοχή και ακολουθούν μεγαλύτερες διαδρομές γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, γεγονός που αυξάνει τον χρόνο ταξιδιού, την κατανάλωση καυσίμων και το συνολικό κόστος μεταφοράς. 
Ως αποτέλεσμα, το κόστος μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου σε πολλές περιπτώσεις έχει υπερδιπλασιαστεί.
Ενώ πριν την κρίση το ασφάλιστρο μπορούσε να ήταν περίπου 0,25% της αξίας ενός πλοίου, σε αρκετές περιπτώσεις φτάνει πλέον κοντά στο 3%. Για ένα δεξαμενόπλοιο π.χ. αξίας περίπου 100 εκατομμυρίων δολαρίων αυτό σημαίνει ότι το ασφάλιστρο για ένα μόνο ταξίδι μπορεί να αυξηθεί από περίπου 250.000 δολάρια σε έως και 3 εκατομμύρια.
Αρχικά, οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων αυξήθηκαν απότομα. Ιδιαίτερα τα μεγάλα δεξαμενόπλοια τύπου VLCC (Very Large Crude Carrier), που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο προς την Ασία και την Ευρώπη, έφτασαν σε ημερήσια ναύλα άνω των 400.000 δολαρίων σε ορισμένες διαδρομές, πολλαπλάσια από τα επίπεδα πριν από την κρίση.
Προειδοποιεί η Ευρώπη 
Στο μεταξύ, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul επισκέφθηκε το Ισραήλ εν μέσω του πολέμου, προειδοποίησε ότι μια αποσταθεροποίηση ή ακόμη και η διάλυση του ιρανικού κράτους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή αλλά και για την Ευρώπη. 
Κατά τη συνάντησή του στην Ιερουσαλήμ με τον Ισραηλινό υπουργό Εξωτερικών Gideon Saar, τόνισε ότι «κανείς δεν έχει συμφέρον από χάος, εμφύλιο πόλεμο ή διάλυση του Ιράν», σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε άμεσα και την Ευρώπη.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Λίγο πριν την αναχώρησή του από το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν κοντά στο Tel Aviv, ήχησαν σειρήνες προειδοποίησης για πιθανή πυραυλική επίθεση από το Ιράν. Ο Wadephul και η συνοδεία του αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν προσωρινά το αεροσκάφος και να καταφύγουν σε καταφύγιο, μέχρι να δοθεί λίγο αργότερα το σήμα λήξης του συναγερμού. 
Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, συντρίμμια πυραύλων εντοπίστηκαν κοντά στην πόλη Beit Shemesh, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί.
Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Γερμανός υπουργός εξέφρασε τη στήριξη της χώρας του στο δικαίωμα του Ισραήλ για ασφάλεια, αλλά παράλληλα υπογράμμισε την ανάγκη να αποφευχθεί μια γενικευμένη περιφερειακή αποσταθεροποίηση. 
Αναφέρθηκε επίσης, στις συγκρούσεις στον Λίβανο με τη σιιτική οργάνωση Χεσμπολάχ, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με τη λιβανέζικη κυβέρνηση είναι απαραίτητη και ότι πρέπει να προστατευθούν οι άμαχοι και οι βασικές υποδομές της χώρας.
Ευρωπαϊκές ανησυχίες & επιφυλάξεις
Παράλληλα, η Ευρώπη εκφράζει ανησυχία και για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, όπου πάνω από δύο εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε ανθρωπιστική βοήθεια. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η κρίση στη Γάζα δεν πρέπει να παραμεριστεί εξαιτίας της σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ και τονίζουν την ανάγκη συνέχισης των προσπαθειών για ειρηνευτική λύση, με παράλληλη αποστρατιωτικοποίηση της Χαμάς.
Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz εξέφρασε έντονη ανησυχία για την πορεία του πολέμου, επισημαίνοντας ότι μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχει σαφές σχέδιο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για το πώς θα μπορούσε να τερματιστεί γρήγορα η σύγκρουση. 
Προειδοποίησε ότι η απουσία στρατηγικής εξόδου αυξάνει τον κίνδυνο παρατεταμένου πολέμου και περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η ευρωπαϊκή στάση συνοψίζεται σε μια διπλή προσέγγιση: αφενός αναγνώριση των ανησυχιών ασφαλείας του Ισραήλ απέναντι στο ιρανικό πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα, αφετέρου έντονη ανησυχία για τις γεωπολιτικές συνέπειες μιας κατάρρευσης του Ιράν. 
Ευρωπαίοι ηγέτες φοβούνται ότι ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε χάος, εμφύλιες συγκρούσεις και νέα κύματα αστάθειας που θα επηρέαζαν άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια, τη σταθερότητα της περιοχής και τις μεταναστευτικές πιέσεις προς την Ευρώπη. 
Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ βρίσκεται σε συνεχή διαβούλευση με συμμάχους, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, καθώς και με χώρες της περιοχής, αναζητώντας μια πολιτική προοπτική που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και σε μια νέα περιφερειακή τάξη ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.