Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της διεθνούς κρίσης
Του Φίλιππου Ζάχαρη (zachfil64@gmail.com)
Η νέα κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν επαναφέρει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα γεωστρατηγικά σημεία του πλανήτη. Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, σε περίπτωση που δεν αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, συνοδεύεται από προειδοποιήσεις της Τεχεράνης ότι θα απαντήσει στοχεύοντας κρίσιμες υποδομές των κρατών του Κόλπου. 
Το ενδεχόμενο αυτό δημιουργεί φόβους, όχι μόνο για στρατιωτική κλιμάκωση, αλλά και για σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Το μήλον της έριδος λοιπόν, για την διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλο τον κόσμο, αν μη τι άλλο δοκιμάζει τις αντοχές των αντιπαρατιθέμενων δυνάμεων του Κόλπου, αλλά και τις συμμαχίες που μπορούν να δημιουργηθούν, συμπεριλαμβανομένης και της επικείμενης συμμετοχής των ανταρτών Χούθι της Υεμένης στον αντιαμερικανικό άξονα που προς στιγμή μένουν εκτός αντιπαράθεσης.
Τα δεδομένα της πολεμικής αναμέτρησης δεν έχουν και πολύ αλλάξει, το ίδιο όπως και οι συσχετισμοί στην ευρύτερη περιοχή, καθώς αφενός το Ιράν παρά τις επιθέσεις που υφίσταται, εξακολουθεί να πλήττει πότε στα τυφλά και πότε όχι με πυραυλικές επιθέσεις τα φίλα προσκείμενα στις ΗΠΑ αραβικά κράτη, ενώ παρά τον αποδεκατισμό κυβερνητικών στελεχών, από την μια δείχνει να υπάρχει πάντα αντικατάσταση, ενώ και το ισλαμικό κράτος συνεχίζει την καταστολή σε βάρος των αντικαθεστωτικών διαδηλωτών.
Το βάρος πέφτει στα στενά του Ορμούζ, το μήλον της έριδος ανάμεσα στα αντιμαχόμενα μέρη, αλλά και ένα από τα βασικά χαρτιά του ιρανικού καθεστώτος. 
Τα στενά του Ορμούζ, λοιπόν, αποτελούν τη μοναδική θαλάσσια έξοδο από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Ομάν και στη συνέχεια προς τον Ινδικό Ωκεανό.
Από το στενό αυτό πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου, καθώς και μεγάλο μέρος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ. Η ενεργειακή εξάρτηση της διεθνούς αγοράς από την περιοχή είναι τόσο μεγάλη, ώστε ακόμη και περιορισμένες απειλές αρκούν για να προκαλέσουν άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και έντονη νευρικότητα στις χρηματαγορές.
Η ιδιαιτερότητα της παρούσας κρίσης είναι ότι το Ιράν δεν χρειάζεται να προχωρήσει σε πλήρη στρατιωτικό αποκλεισμό για να παραλύσει την εμπορική κίνηση. Η παρουσία ταχύπλοων σκαφών, η πιθανότητα τοποθέτησης ναρκών ή ακόμη και ο κίνδυνος μεμονωμένων πυραυλικών επιθέσεων δημιουργούν τόσο υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας, ώστε πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν ήδη τη διέλευση δεξαμενόπλοιων. 
Στην πράξη, δηλαδή, η ναυσιπλοΐα μπορεί να διακοπεί χωρίς να έχει κλείσει επισήμως το πέρασμα.
Στην περίπτωση αμερικανικών πληγμάτων, πιθανότεροι στόχοι θεωρούνται μεγάλες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας φυσικού αερίου στο εσωτερικό του Ιράν, καθώς περίπου το 80% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας βασίζεται στο φυσικό αέριο.
Ένα τέτοιο πλήγμα θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, προβλήματα στην ύδρευση, δυσλειτουργία βιομηχανιών και σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Τεχεράνη.
Για τον ιρανικό πληθυσμό, που ήδη δοκιμάζεται από κυρώσεις και περιορισμούς, ένα τέτοιο σενάριο θα επιδείνωνε δραματικά τις συνθήκες διαβίωσης.
Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να στοχεύσει εγκαταστάσεις αφαλάτωσης στις χώρες του Κόλπου, όπου η πρόσβαση σε πόσιμο νερό εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από τέτοιες μονάδες. Σε χώρες όπως το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Κατάρ, η καταστροφή ή η διακοπή λειτουργίας μεγάλων μονάδων αφαλάτωσης θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα εκατομμύρια κατοίκους, αλλά και κρίσιμους τομείς όπως η βιομηχανία, τα δίκτυα δεδομένων και ο τουρισμός.
Η σημασία των στενών του Ορμούζ υπερβαίνει συνεπώς κατά πολύ τα όρια μιας περιφερειακής αντιπαράθεσης. Πρόκειται για έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο που λειτουργεί ως βασική αρτηρία της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας. 
Οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή εκεί μετατρέπεται άμεσα σε διεθνές οικονομικό γεγονός, με επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, στον πληθωρισμό, στο κόστος μεταφορών και στη γενικότερη αίσθηση γεωπολιτικής ασφάλειας.