Πόλεμος χωρίς κήρυξη

Την ίδια στιγμή που θα υπέθετε κανείς πως εν έτει 2026 θα επικρατούσε η κοινή λογική σε θέματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες, πως ο μετριασμός των συγκρούσεων σε πολεμικό επίπεδο θα ήταν η νέα πραγματικότητα και πως η εξαίρεση της επιθετικής Ρωσίας θα αποτελούσε μια και μόνη θλιβερή εξαίρεση, ένα θεοκρατικό καθεστώς που σκοτώνει και φυλακίζει χιλιάδες ανθρώπους όπως το ιρανικό αλλά και ένας ακόμη ηγέτης που κινείται στη γραμμή του πολεμικού σκηνικού με άγνωστες επιδιώξεις, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε να λύσει τις διαφορές του με το απολυταρχικό ιρανικό καθεστώς με τα όπλα, χωρίς να ενδιαφέρεται στο παραμικρό για τις τραγικές επιπτώσεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. 
Οι χώρες του Κόλπου, από την άλλη, που δέχονται ήδη τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις, παρουσιάζονται απρόθυμες μέχρι στιγμής να εμπλακούν πολεμικά για πολλούς και διάφορους λόγους.
Όλη αυτή η κατάσταση λοιπόν, που έχει προκαλέσει νέο έμφραγμα στα διεθνή χρηματιστήρια και σοβαρές επιπτώσεις στην τιμή του πετρελαίου, που ήδη έχει ήδη εκτοξευθεί και στη χώρα μας, η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα αλλά και ο αυξημένος κίνδυνος τρομοκρατίας στο ευρωπαϊκό έδαφος, όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό στον πλανήτη. 
Ας δούμε πώς εξελίσσεται η πρώτη αυτή περίοδος που αναμένεται να είναι κομβική για την συνέχεια, με δεδομένο ότι οι πόλεμοι αυτοί δεν σταματούν εύκολα.  
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο επικίνδυνες κλιμακώσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν έχει εξελιχθεί σε ανοιχτό πόλεμο με σοβαρές περιφερειακές και διεθνείς επιπτώσεις.
Οι αεροπορικές επιδρομές αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων σε ιρανικό έδαφος, με στόχο στρατιωτικές εγκαταστάσεις και υποδομές που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σηματοδότησαν μια νέα φάση ευθείας στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Η Τεχεράνη απάντησε και απαντά με μαζικές εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πλήττοντας στόχους στο Ισραήλ αλλά και αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, ένα σενάριο που οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου φοβούνταν επί χρόνια φαίνεται να έχει γίνει πραγματικότητα: ένας πόλεμος που, αν και ξεκίνησε από την αντιπαράθεση Ισραήλ-ΗΠΑ με το Ιράν, απειλεί να συμπαρασύρει ολόκληρη την περιοχή. 
Το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις με εκατοντάδες πυραύλους και drones εναντίον κρατών όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι γιατί τα κράτη αυτά δεν απαντούν στρατιωτικά.
Σύμφωνα με αναλυτές της περιοχής, οι κυβερνήσεις του Κόλπου επιχειρούν μια «λεπτή ισορροπία» ανάμεσα στην αποτροπή και τη συγκράτηση. Από τη μία πλευρά δεν θέλουν να εμφανιστούν αδύναμες ή παθητικές• από την άλλη επιδιώκουν πάση θυσία να αποφύγουν έναν γενικευμένο πόλεμο στο έδαφός τους. 
Για χώρες που έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια, ώστε να οικοδομήσουν εικόνα σταθερότητας, ασφάλειας και οικονομικής ανάπτυξης, ακόμη και περιορισμένες επιθέσεις συνιστούν σοβαρό πλήγμα. Πόλεις όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα και η Μανάμα αποτελούν διεθνή επιχειρηματικά και τουριστικά κέντρα• οποιαδήποτε εικόνα ανασφάλειας μπορεί να οδηγήσει σε φυγή επενδυτών και αναταράξεις στις αγορές.
Την ίδια στιγμή, οι χώρες αυτές φιλοξενούν χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες και κρίσιμες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ, γεγονός που τις καθιστά αυτόματα πιθανούς στόχους ιρανικών αντιποίνων. Αν προχωρούσαν σε άμεσο πλήγμα κατά του Ιράν, θα μετατρέπονταν σε επίσημα εμπόλεμα μέρη, με απρόβλεπτες συνέπειες. Έτσι, επιλέγουν προς το παρόν να περιοριστούν σε αμυντικές επιχειρήσεις, αξιοποιώντας προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, παρά το τεράστιο οικονομικό κόστος που αυτά συνεπάγονται.
Σε διεθνές επίπεδο, τα μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία, όπως το Reuters και το Associated Press, περιγράφουν πλέον την κατάσταση ως πόλεμο, έστω και χωρίς επίσημη κήρυξη. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει δηλώσει ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται να διαρκέσουν, τονίζοντας πως στόχος είναι η εξουδετέρωση της ιρανικής στρατιωτικής απειλής. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία και η Κίνα έχουν καταδικάσει τις επιθέσεις, καλώντας σε άμεση κατάπαυση του πυρός και επιστροφή στη διπλωματία.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής. Οποιαδήποτε διακοπή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας και να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία. Προς το παρόν δεκάδες ή εκατοντάδες είναι τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο και είναι εγκλωβισμένα, ανάμεσά τους και πολλά ελληνικά. 
Η στρατηγική της Τεχεράνης, σύμφωνα με αναλύσεις δυτικών δεξαμενών σκέψης, φαίνεται να στοχεύει στην εξάντληση της αεράμυνας των αντιπάλων μέσω μαζικών, χαμηλού κόστους επιθέσεων με drones και πυραύλους, πριν από πιθανή χρήση πιο προηγμένων οπλικών συστημάτων. Παράλληλα, επιχειρεί να μεταφέρει το κόστος του πολέμου στους συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή, ασκώντας πολιτική πίεση για τερματισμό των επιχειρήσεων.
Καθώς η σύγκρουση εισέρχεται σε νέα φάση, η προοπτική παρατεταμένου πολέμου παραμένει ανοιχτή. Οι χώρες του Κόλπου προσπαθούν να διατηρήσουν την ισορροπία μεταξύ ισχύος και αυτοσυγκράτησης, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις καλούνται να αποφασίσουν αν θα επιδιώξουν περαιτέρω στρατιωτική πίεση ή αν θα ανοίξουν τον δρόμο για μια διπλωματική διέξοδο. Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος κατά του Ιράν έχει ήδη αναδιαμορφώσει το γεωπολιτικό τοπίο της Μέσης Ανατολής και δοκιμάζει τις αντοχές του διεθνούς συστήματος ασφάλειας.